"Mundial Allplay bilan": Oʻzbekiston milliy terma jamoasining Jahon chempionatiga qadar bosib oʻtgan yoʻli

Tahririyat • Bugun, 17:08 • 3

Caralash bosqichidagi barqarorlik

Oʻzbekistonning 2026 yilgi Jahon chempionati saralash bosqichidagi ishtiroki avvalgi tsikllardan farqli oʻlaroq, yuqori darajadagi barqarorlik va pragmatik yondashuv bilan ajralib turdi. "Oq boʻrilar" uchinchi bosqich soʻngiga qadar davrda jami 16 uchrashuv oʻtkazib, 10 tasida gʻalaba qozondi, 5 bor durang oʻynadi va faqatgina bir oʻyinda (Qatarga qarshi safarda) magʻlubiyatga uchradi. Jamoa raqiblar darvozasiga 27 gol kiritishga muvaffaq boʻldi va oʻz darvozasidan 11 toʻp olib chiqdi. Raqamlarga e'tibor qaratsak, jamoa avvalgi tsikllardagidek yirik hisoblardagi gʻalabalarga va tomoshabop ochiq futbolga emas, balki xatosiz, ixcham va "natija uchun oʻynaydigan" tizimga aylandi.

Ikkinchi saralash bosqichi: Katanets poydevori

Jahon chempionatiga yoʻlni ikkinchi saralash bosqichidan boshlagan Oʻzbekiston "E" guruhidan joy oldi va mintaqa gegemoni Eron, shuningdek Turkmaniston va Gonkong terma jamoalari bilan toʻqnash keldi. Ushbu bosqichda jamoaga sloveniyalik mutaxassis Srechko Katanets murabbiylik qilgan boʻlib, uning tizimi asosan xatoga yoʻl qoʻymaslik va barqarorlikni ta'minlashga qaratilgan edi.

Saralash 2023 yilning 16 noyabr kuni Ashxobodda Turkmanistonga qarshi uchrashuv bilan boshlandi. Oʻyinda hisobni dastlab mezbonlar (Durdiev 44') ochgan boʻlishiga qaramay, Oʻzbekiston iroda namoyish etib, Otabek Shukurovning dubli (57', 77') hamda Eldor Shomurodovning qoʻshib berilgan daqiqalardagi (90+1') goli evaziga 3:1 hisobida irodali gʻalabani qoʻlga kiritdi.

Ikkinchi turda, 21 noyabr kuni Toshkentdagi "Milliy" stadionida guruhning markaziy oʻyini – Eron bilan toʻqnashuv boʻlib oʻtdi. Uchrashuv Oʻzbekistonni sinovdan oʻtkazgan eng muhim oʻyinlardan biriga aylandi. Birinchi boʻlimda forslar hisobni 0:2 koʻrinishiga keltirdi. Tanaffusdan soʻng mutlaqo oʻzgacha Oʻzbekiston maydonga chiqdi. 52-daqiqada Oston Oʻrunov hisobni qisqartirgan boʻlsa, 83-daqiqada Oʻrunovning oʻzi Igor Sergeevga qulay imkoniyat yaratib berdi va Sergeev toʻpni darvozaga aniq yoʻllab, hisobni 2:2 koʻrinishiga keltirdi.

2024 yilning mart oyida Gonkongga qarshi boʻlib oʻtgan ketma-ket ikkita uchrashuvda ustunlik toʻliq namoyon boʻldi. 21 mart kuni safarda oʻtkazilgan bahsda Oʻzbekiston Eldor Shomurodov (49') va Rustam Ashurmatov (66') gollari hisobiga 2:0 hisobida zafar quchgan boʻlsa, 26 mart kuni Toshkentdagi javob oʻyinida yana oʻsha Shomurodov (20'), zaxiradan maydonga tushgan Hojimat Erkinov (63') va Oston Oʻrunov (70') tomonidan kiritilgan gollar 3:0 hisobidagi ishonchli gʻalabani ta'minladi.

Guruhdagi soʻnggi ikki uchrashuv rasmiyatchilik maqomini olgan boʻlsa-da, jamoa tempni pasaytirmadi. 6 iyun kuni Toshkentda Turkmaniston yana 3:1 hisobida taslim etildi. Bu galgi gollarga Husniddin Aliqulov (17'), Oston Oʻrunov (29') va Sherzod Nasrullaev (70') mualliflik qildi. Guruhning soʻnggi – 6-turida 11 iyun kuni Tehronda Eronga qarshi bahs 0:0 hisobida yakunlandi. Natijada Oʻzbekiston ikkinchi bosqichda 6 oʻyinda 4 gʻalaba va 2 durang bilan 14 ochko toʻplagan holda uchinchi – hal qiluvchi bosqichga yoʻl oldi.

Hal qiluvchi saralash bosqichi: tarixiy yoʻllanma

Uchinchi bosqich qur'a natijalariga koʻra, Oʻzbekiston murakkab va raqobatbardosh "A" guruhidan joy oldi. Guruhdagi raqiblar qatorida azaliy va tanish raqobatchi Eron, 2023 yilgi Osiyo kubogi sohibi Qatar, texnik oʻyinga tayanuvchi va legionerlardan iborat BAA, shuningdek mintaqaviy derbiga sabab boʻluvchi Qirgʻiziston Respublikasi va oʻta yopiq oʻyin namoyish etadigan KXDR terma jamoalari bor edi. Mazkur guruh qit'aning oʻrtamiyona va kuchli jamoalarini oʻz ichiga olgan boʻlib, har bir yoʻqotilgan ochko turnir jadvalida keskin pasayishga olib kelishi mumkin edi.

Ushbu bosqichda Oʻzbekiston terma jamoasining yondashuvi deyarli butunlay pragmatizm tomon oʻzgardi. Uchinchi bosqich doirasidagi koʻplab gʻalabalar aynan bitta gol farqi bilan, asosan 1:0 hisobida yakunlanganligini koʻrish mumkin. Bu fakt tahliliy jihatdan beqiyos ahamiyatga ega boʻlib, murabbiylar shtabi har qanday holatda ham chiroyli, ammo tavakkalga asoslangan futbol namoyish etishdan koʻra, natija olib keluvchi yopiq va taktik intizomga suyangan futbolni afzal koʻrganini tasdiqlaydi.

Bosqich 2024 yil 5 sentyabr kuni Toshkentda KXDRga qarshi oʻyin bilan boshlandi. Oʻyinning 20-daqiqasida Jaloliddin Mashharipov kiritgan yagona gol oʻyin oxirigacha ushlab qolindi (1:0). Shundan soʻng, 10 sentyabr kuni Bishkekda Qirgʻizistonga qarshi mintaqaviy derbi boʻlib oʻtdi. Qirgʻizlar Joel Kojoning 15-daqiqadagi goli orqali oldinga chiqib olgan boʻlsalar-da, Shomurodov (17') tezda muvozanatni tikladi. Abdurahmonovning 35-daqiqadagi golidan soʻng Oʻzbekiston yana hisobda ortda qoldi. Ammo Husniddin Aliqulov (45') va Oston Oʻrunov (72') kiritgan gollar evaziga jamoa oʻta qiyin 3:2 hisobidagi irodali gʻalabani qoʻlga kiritdi.

10 oktyabr kuni Toshkentda Eronga qarshi oʻtkazilgan bahsda yana kuchlar teng keldi (0:0).

15 oktyabrda BAA terma jamoasi Toshkentda mehmon boʻldi. Uchrashuvning 65-daqiqasida Nasrullaevga nisbatan qilingan qoʻpol oʻyin uchun BAA futbolchisi Salmon Abdulla Hamad maydondan chetlatildi. Son jihatdan ustunlikka ega boʻlgan Oʻzbekiston tinimsiz xujumlar uyushtirdi va nihoyat 76-daqiqada Bobir Abduxoliqov ishlagan penaltini Otabek Shukurov sovuqqonlik bilan amalga oshirib, jamoaga muhim 1:0 hisobidagi gʻalabani keltirdi.

Noyabr oyidagi tsikl jamoa uchun oʻziga xos sinov boʻldi. 14 noyabr kuni safarda Qatar bilan boʻlgan bahs saralashdagi yagona magʻlubiyat sifatida tarixga kirdi. Qatar Almoez Alining gollari evaziga tanaffusga 2:0 hisobida chiqdi. Ikkinchi boʻlimda Abbosbek Fayzullaev fantastik oʻyin namoyish etib, 75 va 80-daqiqalarda ikkita gol urdi va hisobni tenglashtirdi. Biroq hakam tomonidan qoʻshib berilgan vaqtning soʻnggi soniyalarida (90+12-daqiqa) Mendes Oʻzbekiston darvozasiga gʻalaba toʻpini kiritdi (3:2). Garchan magʻlubiyat ogʻir boʻlsa-da, jamoa tezda oʻziga keldi. Oradan besh kun oʻtib, 19 noyabr kuni betaraf maydonda (Laosda) KXDR bilan javob oʻyini oʻtkazildi. Abbosbek Fayzullaev tomonidan urilgan toʻp Oʻzbekistonga 1:0 hisobidagi gʻalaba keltirdi. Ushbu oʻyinda Oʻtkir Yusupovning 85-daqiqada raqib penaltisini qaytargani qahramonlikka aylanib, uch ochkoni saqlab qoldi.

2025 yil bahor oyidagi oʻyinlar mundial masalasini ijobiy hal etdi. Mart oyida Toshkentda Qirgʻiziston ustidan navbatdagi gʻalaba qayd etildi. 25 mart kuni esa Tehronda "Ozodi" stadionida Eronga qarshi bellashuv boʻlib oʻtdi. Garchan Mehdi Taremi oʻzining ikkita (51', 82') goli bilan mezbonlarga yordam bergan boʻlsa-da, Hojimat Erkinov (15') va Abbosbek Fayzullaevning 52-daqiqadagi gollari evaziga 2:2 hisobi qayd etildi.

Nihoyat, 2025 yilning 5 iyun kuni Birlashgan Arab Amirliklariga qarshi safarda tashkil etilgan markaziy uchrashuv oʻzbek futboli tarixidagi eng unutilmas kunga aylandi. Abu Dabi shahrida oʻtkazilgan oʻta ehtiyotkor, tom ma'nodagi shaxmat partiyasini yodga soluvchi bahsda har ikki jamoa himoyaviy intizomni birinchi oʻringa qoʻydi. 90 daqiqa davomida darvozalar daxlsizligi saqlanib qolib, 0:0 hisobi qayd etildi.

Aynan mana shu durang Oʻzbekistonni uchinchi bosqich oxiriga bir tur qolganida oʻz guruhida erishib boʻlmas darajaga olib chiqdi va 2026 yilgi Jahon chempionati yoʻllanmasi muddatidan avval kafolatlandi. Keyingi turda (10 iyun) Qatarni Toshkentda qabul qilgan Oʻzbekiston hech qanday bosimsiz 3:0 hisobida magʻlub etib, uchinchi raunddagi uy maydonidagi uchrashuvlarda oʻz darvozasidan bitta ham gol oʻtkazmagan qit'adagi yagona jamoa boʻldi.

Eron 23 ochko bilan guruhda birinchi, Oʻzbekiston esa 21 ochko jamgʻargan holda qat'iy ikkinchi oʻrinni egalladi va har ikkala terma jamoa Jahon chempionatiga toʻgʻridan-toʻgʻri yoʻllanmani qoʻlga kiritdi.

Ushbu muvaffaqiyat yoʻlida Oʻzbekiston terma jamoasi boshqaruvida uch xil falsafaga ega boʻlgan murabbiylar faoliyat yuritdi.

CAFA Nations Cup 2025: Chempionlik xarakteri

2025 yilning avgust-sentyabr oylarida Oʻzbekiston va Tojikiston hamkorligida oʻtkazilgan Markaziy Osiyo Futbol Assotsiatsiyasi (CAFA) Millatlar Kubogida Oʻzbekiston jamoasi turnir mezboni va favoriti sifatida qatnashib, yakunda chempionlikni nishonladi.

Guruhda Oʻmon bilan 1:1 hisobidagi durangdan soʻng jamoa oʻzini oʻnglab oldi. Keyingi turlarda Turkmaniston (2:1) va Qirgʻiziston (4:0) taslim etildi.

8 sentyabr kuni Toshkentdagi "Olimpiya" stadionida Eron bilan oʻtkazilgan final uchrashuvi chinakam jangga aylandi. Oʻyinning beshinchi daqiqasidayoq Eron himoyachisi Aria Yusufi qizil kartochka olib, jamoasini qiyin ahvolda qoldirdi. Shunga qaramay, Eron taktik intizomni yoʻqotmadi va oʻyin qoʻshimcha boʻlimlarga qadar davom etdi.

Eldor Shomurodov qoʻshimcha vaqtning birinchi boʻlimida penaltini aniq amalga oshira olmaganida, koʻpchilik qadimiy "oʻzbek sindromi" (muhim pallada qoqinish) takrorlanayotganiga shubha qilmadi. Biroq 120-daqiqada Hojiakbar Alijonov tomonidan kiritilgan ajoyib gol Oʻzbekistonga turnir gʻolibligini taqdim etdi.

Al Ain International Cup 2025: Xalqaro elita orasidagi sinov

Jahon chempionatiga yoʻllanmani qoʻlga kiritgan toʻrtta jamoa – Oʻzbekiston, Eron, Misr va Kabo-Verde ishtirokida 2025 yilning 13-18 noyabr kunlari BAAning Al Ayn shahrida tashkil etilgan xalqaro turnir Kannavaro uchun oʻzining "Katenachcho" falsafasini amalda sinab koʻrish uchun ideal maydon boʻldi. Yarim finalda Afrikaning etakchi termasi boʻlgan jismonan baquvvat Misr terma jamoasiga qarshi Oʻzbekiston qoyilmaqam oʻyin koʻrsatdi va Oston Oʻrunovning dubli evaziga 2:0 hisobida zafar quchdi.

18 noyabr kuni finalda azaliy va yon qoʻshni Eron roʻbaroʻ keldi. Uchrashuv taktik va yakkakurashlarga boy boʻlsa-da, asosiy vaqtda gol urilmadi. Gʻolibni aniqlash uchun tashkil etilgan penaltilar seriyasida Oʻzbekiston 4:3 hisobida gʻalaba qozonib, turnir gʻolibligini tantana qildi.

FIFA Series 2026: Lotin Amerikasi va Afrikani oʻrganish

2026 yil mart oyida oʻtkazilgan yangi "FIFA Series" loyihasi doirasida Toshkent ikkita nufuzli oʻrtoqlik uchrashuviga mezbonlik qildi. Ushbu oʻyinlarning tanlanishi bejiz emasdi: Oʻzbekiston oʻz guruhida Janubiy Amerikaning Kolumbiya va pley-off gʻolibi boʻlmish Afrikaning Kongo DR jamoalari bilan oʻynashi kerakligi uchun mos ravishda Venesuela va Gabon terma jamoalari tashrif buyurdi.

27 mart kungi bahsda Gabon oʻyinning 6-daqiqasida Averlantning goli bilan hisobni ochdi, biroq oʻzbek futbolchilari sarosimaga tushmadi. 13-daqiqada Eldor Shomurodov hisobni tenglashtirdi. Ikkinchi boʻlimda Jahongir Oʻrozov (59') va Alisher Odilovlarning (90+4') kiritgan gollari Oʻzbekistonga ishonchli 3:1 hisobidagi gʻalabani olib keldi.

30 mart kuni Janubiy Amerikaning taktik jihatdan murakkab va texnik tomondan mukammal boʻlgan Venesuela terma jamoasiga qarshi bahsda Oʻzbekiston yana Kannavaroning mudofaa bloklariga tayandi. Uchrashuvda hisob ochilmadi. Navbatdagi penaltilar seriyasida Oʻzbekiston beshta zarbaning barchasini (Iskanderov, Temirov, Ashurmatov, Shukurov, Mozgovoy) mukammal tarzda golga aylantirdi va 5:4 hisobida gʻalaba qozondi. Natija Kolumbiyaga qarshi mundialdagi debyut bahsi oldidan ajoyib psixologik fundament boʻldi.

Jiddiy hozirlik

Bosh murabbiy Fabio Kannavaro boshchiligidagi terma jamoa may oyining boshida Toshkentda oʻquv-mashgʻulot yigʻiniga kirishdi. Yigʻinning asosiy maqsadi futbolchilarning jismoniy holatini baholash va Jahon chempionati uchun yakuniy tarkibni shakllantirishdan iborat edi.

Toshkentdagi yigʻinga avvaliga 40 nafar futbolchi jalb etilgan boʻlsa, keyinchalik Fabio Kannavaro JCh-2026 uchun 30 nafar futbolchidan iborat kengaytirilgan tarkibni e'lon qildi.

"Oq boʻrilar" yigʻin doirasida mahalliy "Surxon" (4:0) va "Neftchi" (3:0) klublariga qarshi nazorat uchrashuvlarida maydonga tushdi.

22 may kuni Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoev ishtirokida terma jamoani Jahon chempionatiga kuzatish marosimi boʻlib oʻtdi. Shu kuni jamoa ikkiga boʻlingan holda oʻzaro oʻyin oʻtkazdi.

26 may kuni esa Oʻzbekiston milliy terma jamoasi "Toshkent – Nyu-York" yoʻnalishi boʻyicha Amerika Qoʻshma Shtatlariga joʻnab ketdi.

Mundial avvalida "oq boʻrilar" Kanadaga qarshi maydonga tushdi va 0:2 hisobida imkoniyatni boy berdi. Jamoani Niderlandiyaga qarshi oʻyin ham kutib turibdi.

Oʻzbekiston milliy terma jamoasining yakuniy tarkibi quyidagicha:

Darvozabonlar – 1. Oʻtkir Yusupov, 12. Abduvohid Ne'matov, 16. Botirali Ergashev.
Himoyachilar – 2. Abduqodir Husanov, 3. Hojiakbar Alijonov, 4. Farrux Sayfiev, 5. Rustamjon Ashurmatov, 13. Sherzod Nasrullaev, 15. Umarbek Eshmurodov, 18. Abdulla Abdullaev, 24. Behruzjon Karimov, 25. Avazbek Oʻlmasaliev, 26. Jahongir Oʻrozov.
Yarim himoyachilar – 6. Akmal Mozgovoy, 7. Otabek Shukurov, 8. Jamshid Iskanderov, 9. Odiljon Hamrobekov, 10. Jaloliddin Mashharipov, 11. Oston Oʻrunov, 17. Dostonbek Hamdamov, 19. Azizjon Gʻaniev, 22. Abbosbek Fayzullaev, 23. Sherzod Esanov.
Hujumchilar – 14. Eldor Shomurodov, 20. Azizbek Amonov, 21. Igor Sergeev.