Бразилиялик журналист: "Мен Аргентина учун қўшиқ айтмайман"

Бразилиялик журналист ва колумнист Жулиа Дуаилиби одатда О Глобо газетасида сиёсат ҳақида ёзади, лекин ўтган пайшанба куни у бошқа мавзуда фикр юритди, яъни нега у қўшни Аргентина жамоасини Жаҳон чемпионати финалида қўллаб-қувватламаслигини тушунтирди. “Мен ҳар доим ҳерманос [бразилияликлар Аргентина фуқароларини шундай аташади] га ҳайратда бўлганман ва жанубий америкалик жамоани қўллаб-қувватлашни хоҳлаганман”, деб ёзди у Аргентина ва Англия ўртасидаги ярим финал ўйини кечаси. “Лекин, мен тан оламан, мухлисларнинг бир қисмидаги ирқчилик саҳналари ва майдондаги кўпчиликнинг сукути мени хафа қилди.” Унинг позитсияси Латин Америкада кенг тарқалган фикрнинг бир мисолидир: кўплаб одамлар, шу жумладан, Испанияни якшанба куни финалда қўллаб-қувватлашини еълон қилишди. Айрим Аргентина мухлисларининг ирқчилик қилиши бу ҳолатнинг сабабларидан бири сифатида кўрсатилмоқда, лекин бу ягона сабаб емас. “Ўтган йилларда одамлар жанубий америкалик жамоани европаликларга қарши қўллаб-қувватлашга кўпроқ мойил бўларди, лекин бу сўнгги йилларда жуда ўзгарди”, дейди Аргентина сотсиологи ва антропологи Ниcолас Cабрера. У ўзининг академик фаолиятини Латин Америкадаги футбол мухлисларини ўрганишга бағишлаган. Унинг сўзларига кўра, аввал бу ёндашув асосан Аргентина жамоасининг анъанавий рақиблари – асосан Бразилия, шунингдек, Уругвай ва Чили билан чекланган еди, лекин ҳозирда бу Мексика, Колумбия ва Еквадор мухлисларига ҳам тарқалмоқда. “Бир неча сабаблар туфайли бўлинишлар пайдо бўла бошлади”, дейди Cабрера, у сўнгги 10 йилдан бери Рио-де-Жанейрода яшайди ва университетда дарс беради. Биринчидан, Аргентина сўнгги йилларда Латин Американинг енг муваффақиятли миллий жамоаси бўлиб келмоқда, у сўнгги тўрт Жаҳон чемпионатининг учтасида финалга чиқди ва улардан бирини ютди. Ўша даврда, уларнинг қўшнилари анча ерта мусобақадан чиқишди. Бу Бразилия учун ҳам ўзига хосдир, чунки улар 2002-йилдан бери Жаҳон чемпионати финалига чиқишмаган. Аргентина шунингдек, икки ўн йилдан буён бутун дунё бўйлаб кубокларни кўтариб, юракларни ютаётган юлдузга ега: Лионел Месси, у 39 ёшда бўлса ҳам, бу Жаҳон чемпионатининг енг яхши ўйинчиларидан бири бўлиб қолмоқда. Cабрера шунингдек, ўсиб бораётган рақобатни жамоалар ўртасидаги ўйинлар сонининг кўпайиши билан боғлайди – Cопа Либертадорес континентал турнири 1990-йилларга қадар тахминан 20 та жамоани ўз ичига олган; бугунги кунда еса, дастлабки босқичлар билан бирга, деярли 50 та жамоа иштирок етмоқда. “Жамоаларимиз бир-бирига кўпроқ ўйнагани сайин, мухлислар бир-бирини безовта қила бошлайди”, дейди у. Аммо Cабрера шуни қўшади: “Ижтимоий тармоқлар ҳам бу жараёнга ҳисса қўшди: “Нафрат нутқи, ирқчилик, хенофобия ва дискриминатсия аввалги пайтларда кўпроқ чекланган ва кам кўринадиган тарзда тарқалди.” Аргентина ва Бразилия жамоалари ўртасида ўйин бўлиши қийин, ҳеч бўлмаганда бир видео Аргентина мухлисининг Бразилияликларга маймун ҳаракатларини кўрсатмасдан ўтказилмайди. Аммо бу янгилик емас: 1920-йилда, икки жамоа ўртасидаги дўстона ўйиндан олдин, Аргентина газетаси маймунларни Бразилия ўйинчиларига таққословчи карикатурани еълон қилган. Манба: тҳегуардиан.cом