Chempionlar Ligasi final: Luis Enrike PSJni qanday o'zgartirdi?

2011-yilda Qatar Sport Investitsiyalari Parijning "PSJ" klubini sotib olish bo'yicha muzokaralar olib borayotgan paytda, bu klubning ahvoli juda murakkab edi. O'sha mavsumda "PSJ" Liga 1da 13-o'rinni egallagan edi va Nasser Al-Khelaifi, muzokaralar rahbari, natijalarni doimiy ravishda kuzatib borardi, chunki u ikkinchi ligaga tushib qolishdan qo'rqardi.

Shu bilan birga, muzokaralar muvaffaqiyatli o'tdi, ammo o'sha paytdagi "PSJ" hozirgi zamonning kuchli jamoalaridan farq qilardi. Keyingi o'n besh yil ichida "PSJ" futbol tarixidagi eng katta madaniy o'zgarishlardan birini boshdan kechirdi. Pul sarflanadi, yulduzlar keladi, ammo asosiy o'zgarish ularning identitetini qayta shakllantirish edi.

Bu jarayon bir necha bosqichlarda amalga oshdi - har bir bosqich o'ziga xos kamchiliklarga ega bo'lsa-da, har biri "PSJ"ning kelajakdagi muvaffaqiyatiga hissa qo'shdi. Jamoa 32-turda "Arsenal"ga qarshi o'zining Chempionlar Ligasi unvonini himoya qilish uchun maydonga tushadi.

2011-yilda "PSJ" yirik Yevropa poytaxti bo'lsa-da, tuzilmasi, obro'si va barqarorligi yo'q edi. Ular yulduzlardan mahrum edi, barqaror modelga ega emasdi va aniq futbol falsafasi yo'q edi.

O'sha paytlarda Ronaldinho, Pauleta, Ludovic Giuly va Klaud Makelele kabi yulduzlar bo'lganiga qaramay, "PSJ" futbol olamida o'zini muhim va ishonchli sifatida ko'rsatishi kerak edi. Ultraslar zo'ravonlik oqibatida bir fanatning o'limi bilan taqiqlangan edi, bu esa yangi davrning dastlabki besh yilida Parc des Princesni eng qiziqarli muxlislaridan mahrum qildi. Ular faqat 2016-yilda Al-Khelaifi ko'pchilikni bir necha kishining harakatlari uchun javobgar deb hisoblamaslikka qaror qilganda qaytishdi.

Qatar Sport Investitsiyalari davrining dastlabki yillari agressiv xaridlar bilan belgilandi. Tanqidchilar buni 'bling-bling davri' deb atashdi, ammo ichki tomondan bu eng tez yuqoriga ko'tarilish usuli sifatida qabul qilindi. "Nyukasl" va "Manchester Siti" kabi jamoalar singari, "PSJ" ham moliyalashtirish manbai haqida savollar bilan yuzma-yuz keldi va ularning egalari "sportni tozalash"da ayblandi.

Global yulduzlarni, masalan, Zlatan Ibrahimovich, Neymar, Kilian Mbappe va Lionel Messini qo'lga kiritish "PSJ"ni jahon futboli muhokamasiga olib keldi. Bu bosqich ichki ziddiyatlarni ham keltirib chiqardi. Yulduzlar kiyim almashtirish xonasidagi dinamikani belgilab, taktik qarorlarga ta'sir qildi va ba'zan jamoaviylikni shaxsiy nizolar bilan soya qildi.

18 yoshli Mbappe klub vakillariga "Real"ga o'tmasdan avval har bir o'yinda o'ynashini kafolatlashini aytgan, Neymar esa ba'zi o'yinlarga bormaslik huquqini o'z shartnomasiga kiritgan edi. Basketbol afsonasi Kobe Bryant eski mashg'ulot maydoniga kelganda, Neymar va Mbappe tayyorgarlik jadvalidan chiqib ketishni xohlaganlar.

Ular dam olishni xohlashgan, ammo Kobe bilan ta'sir qilish uchun mashg'ulot o'tkazishni xohlaganlar. Bu jangni Unai Emery yutdi, ammo bu to'qnashuvlar iz qoldirdi.

Bu davr "PSJ"ning global brendini shakllantirdi, ammo yulduzlarga asoslangan modelning cheklovlarini ham ko'rsatdi. Al-Khelaifi "bling-bling davrining tugagani" haqida e'lon qildi. Endi "Chempionlar Ligasi"ni qanday yutish kerakligi o'rniga, savol "Qanday futbol o'ynashni xohlaymiz?" bo'lib qoldi. Javob esa fransuz futbolchilariga asoslangan hujumkor futbol edi.

Bu hamma narsani qayta shakllantirdi. "PSJ"ni yangi bosqichga olib borish uchun tayinlangan shaxs Luis Enrike edi.

Qatar Sport Investitsiyalari davrida birinchi marta klub avval futbol identitetini tanladi, keyin murabbiyni, so'ngra tarkibni shakllantirdi.

Manba: bbc.com